ECE en ondernemer Sjoerd van Berkel lanceren Erasmus Fund for Entrepreneurship in Africa dat lokaal onderwijs, ondernemers en internationale partners samenbrengt 

Waarom het fonds?
De onderwijsinstellingen die vandaag ondernemers opleiden, dragen morgen bij aan het creëren van nieuwe bedrijven, nieuwe banen en nieuwe economische kansen. Zij kunnen uitgroeien tot broedplaatsen voor innovatie, ondernemerschap en nieuwe bedrijven, en daarmee een belangrijke motor worden voor duurzame economische ontwikkeling. Vanuit die overtuiging lanceren Erasmus Centre for Entrepreneurship (ECE) en ondernemer en RSM-alumnus Sjoerd van Berkel het Erasmus Fund for Entrepreneurship in Africa (EFEA). Het fonds wordt ondergebracht bij de Stichting Erasmus Trustfonds en heeft als ambitie om de komende jaren samen met Afrikaanse partners ondernemerschapsonderwijs en -ecosystemen duurzaam te versterken en zo duizenden studenten, docenten en ondernemers te bereiken.  

In veel Afrikaanse landen groeit het aantal jongeren dat toegang krijgt tot hoger onderwijs snel, terwijl de groei van kwalitatieve werkgelegenheid achterblijft. Jaarlijks stromen er zo’n 12 miljoen jonge mensen de arbeidsmarkt op, terwijl er slechts 3 miljoen nieuwe (formele) banen worden gecreëerd.¹ Daardoor groeit de behoefte aan onderwijs dat studenten voorbereidt op ondernemerschap, innovatie en het creëren van kansen voor zichzelf en hun omgeving. 

Het initiatief bouwt voort op meer dan tien jaar praktische ervaring van ECE in Afrikaanse landen, waaronder Ghana, Mozambique, Angola en de Democratische Republiek Congo. Zo werd eerder samen met Université de Kinshasa een nationaal curriculum voor ondernemerschap ontwikkeld, dat naar verwachting in 2026 landelijke accreditatie ontvangt. In deze samenwerkingen zag ECE dat veel internationale projecten waardevolle resultaten op de korte termijn opleveren, maar duurzame verandering, gedegen impactmeting en vervolgstappen regelmatig ontbreken. Hierdoor gaat momentum verloren en ligt blijvende afhankelijkheid van subsidies op de loer. 

Lokale partners centraal
Met EFEA wordt daarom bewust gekozen voor een andere aanpak. Het fonds ondersteunt meerjarige samenwerkingen met Afrikaanse instellingen, waarin lokale partners centraal staan. Projecten worden ontwikkeld vanuit de behoeften en ambities van de betrokken instellingen zelf en zijn gericht op de ontwikkeling van nieuwe curricula, docententrainingen, incubatieprogramma’s en de versterking van verbindingen tussen onderwijsinstellingen, ondernemers, investeerders en maatschappelijke organisaties. 

"Door lokale kennis en internationale ervaring samen te brengen, helpen we onderwijsinstellingen om ondernemerschap lokaal te verankeren. Zo ontstaat duurzame impact die van binnenuit wordt gedragen en aansluit op de lokale context." aldus Farshida Zafar, Directeur van ECE. 

“Met dit fonds investeren we in instellingen, ecosystemen en studenten die hun eigen toekomst vormgeven. Ik hoop dat andere ondernemers, alumni en impact investeerders zich aansluiten en niet alleen kapitaal, maar ook hun ervaring en netwerk willen inzetten. Juist die combinatie maakt het verschil”, aldus mede-initiatiefnemer Sjoerd van Berkel, ondernemer en RSM-alumnus die zich als founding donor aan het fonds heeft gecommitteerd.  

Innovatieve aanpak voor financiering
De projecten van EFEA hanteren een blended-finance aanpak: filantropische donaties aan het fonds worden strategisch gecombineerd met (inter)nationale financiering voor ontwikkelingssamenwerking. Daardoor kan de maatschappelijke impact van projecten worden geschaald. Lokale partners dragen bij via cofinanciering of in-kind inzet van faciliteiten, personeel en netwerk, hetgeen lokaal eigenaarschap en duurzaamheid van projecten versterkt. 

De inbedding bij de Stichting Erasmus Trustfonds verbindt het fonds met het brede netwerk van Erasmus Universiteit Rotterdam, waaronder de Rotterdam School of Management (RSM). “RSM wil een drijvende kracht zijn voor positieve verandering. EFEA draagt niet alleen bij aan duurzame kennisuitwisseling tussen Afrika en Europa, maar ook aan het creëren van excellente leeromgevingen die ondernemerschap en wederzijds begrip stimuleren. Dit is precies wat nodig is om toekomstige leiders voor te bereiden die als echte wereldburgers opereren,” aldus decaan Aukje Hassoldt.  

Voor de beoordeling en goedkeuring van projecten is een onafhankelijke adviescommissie ingericht, bestaande uit ervaren ondernemers, investeerders en academici met expertise op het gebied van ondernemerschap, innovatie en ontwikkeling in Afrika. Over haar lidmaatschap van de adviescommissie van EFEA zegt serieondernemer Martha Mghendi-Fisher: “De Afrikaanse jeugd vormt een gigantische pool aan onbenut potentieel voor startups wereldwijd, maar talent heeft de juiste lokale structuren nodig om tot bloei te kunnen komen. Duurzame economische ontwikkeling kan echter niet worden geïmporteerd, Afrikaanse onderwijsinstellingen moeten de omstandigheden hiervoor zelf kweken. Door gelijkwaardige partnerschappen, bevordert EFEA oprechte, wederzijdse uitwisseling van kennis en gemeenschapszin, waardoor lokale instellingen hun eigen toekomst kunnen vormgeven. Het fonds stelt duizenden jonge Afrikanen in staat om niet alleen op zoek te gaan naar banen, maar deze ook actief te creëren.” 

Vooruitblik
De eerste projecten starten naar verwachting eind 2026, in samenwerking met bestaande partners van ECE en internationale organisaties zoals UNESCO, UNIDO en RVO. 

EFEA is meer dan een fonds. Het is een ‘coalition of the willing’: een groeiende gemeenschap ondernemers, alumni, investeerders, onderzoekers en maatschappelijke partners die samen bouwen aan ondernemerschapsonderwijs en sterke ondernemende ecosystemen in Afrika. 

Bijdragen aan EFEA 
ECE en de Stichting Erasmus Trustfonds nodigen iedereen die wil bijdragen uit om zich aan te sluiten. Dat kan door financieel bij te dragen, maar ook door expertise, internationale netwerken of praktijkervaring beschikbaar te stellen.  

Voor inhoudelijke vragen en samenwerkingen  
Jip Dresia – Erasmus Centre for Entrepreneurship 
[dresia@ece.nl] of (010) 7402336 

Voor schenkingen om de impact van het fonds te vergroten 
Gwen van Loon – Erasmus Trustfonds 
[g.vanloon@trustfonds.nl] of (010) 4110596 

Over Erasmus Centre for Entrepreneurship 
Erasmus Centre for Entrepreneurship (ECE) is een toonaangevend centrum voor ondernemerschapsonderwijs en -onderzoek. Gevestigd in Rotterdam stelt ECE ondernemers in staat positieve maatschappelijke impact te realiseren door middel van kennis, vaardigheden en netwerken rondom ondernemerschap en innovatie.

[1] https://www.worldbank.org/ext/en/region/afr

[2] De commissieleden zijn Sjoerd van Berkel, Martha Mghendi-Fisher, Emmie van Halder, Prof. dr. Justin Jansen en Dr. Taslim Alade.